ट्रम्पको युक्रेन शान्ति योजना: रूसलाई भूमि दिने प्रस्तावमा जेलेन्स्की अडानमा

२८ मंसिर, काठमाडौं। अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पको शान्ति योजनामा छलफलका लागि युक्रेनी राष्ट्रपति भोलोदिमिर जेलेन्स्की र जर्मनी, फ्रान्स तथा बेलायतका नेतासँग कुरा गर्न ट्रम्पका विशेष दूत स्टिभ विटकफ र ज्वाइँ जेरेड कुश्नर सोमबार जर्मनी जाने तयारीमा छन्।

ट्रम्पको शान्ति योजनामा युक्रेनले आफ्नो नियन्त्रणमा रहेको भूभाग रूसलाई दिने प्रस्ताव राखिएको छ। तर जेलेन्स्कीले यो प्रस्ताव अस्वीकार गर्दै आएका छन्। भर्खरै जेलेन्स्कीले जनमत संग्रह गरेर उक्त विषयमा निर्णय गर्न सकिने सुझाव दिएका छन्।

अमेरिकी अनलाइन एक्सियसका अनुसार ट्रम्पले यो प्रस्ताव सकारात्मक रूपमा लिएका छन् र त्यसैले विटकफ र कुश्नरलाई बर्लिन पठाउने तयारी भएको हो। युक्रेनले बुधबार अमेरिकालाई सो योजनामा बुँदागत जबाफ पठाएको थियो, जसमा योजना अस्वीकार गर्ने भन्दा पनि कार्यान्वयन योग्य बनाउन सुझाव र संशोधन समावेश गरिएको थियो।

ट्रम्पले बुधबार नै फ्रान्सका राष्ट्रपति इमानुअल म्याक्रों, बेलायती प्रधानमन्त्री कियर स्टार्मर र जर्मनीका चान्सलर फ्रेडरिच मर्जसँग फोनमा योजनाबारे कुरा गरेका थिए। यस्तै जेलेन्स्कीले युद्ध रोकिएपछि युक्रेनको पुनर्निर्माणबारे अमेरिकी अधिकारीसँग छलफल गरेका थिए।

समुदायका अनुसार, युक्रेनी नियन्त्रणमा रहेको भूभाग रूसलाई दिने शर्तमा अमेरिका दबाब दिइरहेको छ, तर जेलेन्स्कीले आफ्नो भूभाग हस्तान्तरण नगर्ने अडान लिएका छन्। यस सम्बन्धमा विटकफ र कुश्नरले जेलेन्स्कीसँग डिसेम्बर ६ मा फोनमा दुई घन्टा छलफल गरेका थिए।

ट्रम्प प्रशासनले युक्रेनसँग सल्लाह नगरी रूससँग मात्रै परामर्श गरेर २८ बुँदे शान्ति योजना तयार गरेको थियो। योजनाको संवेदनशील विषयमा ट्रम्प र जेलेन्स्कीले छलफल गरी अन्तिम निर्णय गर्ने सहमति जेनेभामा भएको थियो।

योजना अनुसार युक्रेनी भूभाग रूसलाई दिनुपर्ने, सेनाको आकार सीमित गर्ने र युद्धपछिको पश्चिमी शान्ति सेनाको भूमिका समावेश गर्ने बुँदा राखिएको छ। पुटिनले माग गरेका क्राइमिया र डोनबास क्षेत्र युक्रेनको नियन्त्रणमा रहेको भूभाग पनि योजना अनुसार समावेश छन्।

दक्षिणपूर्वी डोनबास क्षेत्रमा रूसले पूर्ण नियन्त्रण गर्न सकेको छैन। लुहान्स्कको धेरै हिस्सा रूसको नियन्त्रणमा भए पनि दोनेत्स्कको १० प्रतिशतभन्दा बढी भाग युक्रेनकै नियन्त्रणमा छ। त्यसैले युक्रेनी भूमि रूसलाई दिनु भनेको युद्ध रोक्ने मुख्य विषय हो।

हाल, जेलेन्स्कीले शर्त अस्वीकार गर्दै पनि योजनामा सहभागिता देखाउने तयारीमा छन्। युरोपेली देशहरूले योजना विरोध गरेपछि ट्रम्पले पनि यसमा संशोधन गर्न सकिने संकेत दिएका छन्।

सोही क्रममा सोमबार विटकफ र कुश्नर जेलेन्स्की र युरोपेली नेताहरूसँग बर्लिनमा थप छलफल गर्ने तयारीमा छन्।