अलास्कामा ट्रम्प–पुटिनको ऐतिहासिक भेट: युक्रेन युद्ध अन्त्यतर्फ पहिलो ठूलो कदम?

अमेरिका र रुसबीचको बहुप्रतिक्षित शीर्ष बैठक शुक्रबार अलास्कामा हुने भएको छ। अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्प र रूसी राष्ट्रपति भ्लादिमिर पुटिनबीचको प्रत्यक्ष वार्ता एन्करेजस्थित संयुक्त सैनिक अड्डा (ज्वाइन्ट बेस एल्मेन्डोर्फ–रिचर्डसन) मा आयोजना हुनेछ।

३ वर्षभन्दा लामो समयदेखि जारी रूस–युक्रेन युद्धलाई अन्त्यतर्फ डोर्याउने सम्भावित “कोशेढुंगा”को रूपमा यो भेटलाई हेरिएको छ। यो वार्ताको निर्णय, ट्रम्पका मध्यपूर्वका विशेष दूत स्टिभ विटकोफको क्रेमलिन भ्रमण र पुटिनसँगको तीन घण्टे छलफलपछि सार्वजनिक गरिएको हो।

यद्यपि ट्रम्पले सुरुमा युक्रेनी राष्ट्रपति भोलोदिमिर जेलेन्स्कीलाई समेत समेटेर त्रिपक्षीय बैठकको प्रस्ताव गरेका थिए, तत्कालका लागि भने द्विपक्षीय भेट मात्र हुने पक्का भएको छ। ह्वाइट हाउसका अनुसार, यो बैठक पुटिनकै आग्रहमा तय गरिएको हो।

जेलेन्स्कीले युद्धविरामका लागि युक्रेनलाई बाइपास नगर्न आग्रह गर्दै आएका छन्, र युरोपेली नेताहरूले पनि संयुक्त विज्ञप्ति जारी गरी युक्रेनविनाको सम्झौता अस्वीकार्य हुने चेतावनी दिएका छन्। तर, सिएनएनका अनुसार, यसपटक जेलेन्स्कीको सहभागिता हुने सम्भावना न्यून छ।

बैठकको स्थान चयन प्रक्रिया निकै गोप्य र लामो छलफलपछि सम्पन्न भएको हो। पुटिनले सुरुमा संयुक्त अरब इमिरेट्सको दुबई रोजे तर अमेरिकी पक्षले अस्वीकार गर्‍यो। युरोपका शहरहरू (जेनेभा, भियना) पनि सम्भाव्य विकल्प भए तापनि पुटिनमाथि अन्तर्राष्ट्रिय आपराधिक अदालतको पक्राउ पुर्जी जारी भएकाले त्यहाँको कानुनी जोखिम क्रेमलिनका लागि ठूलो बाधा बन्यो।

अन्ततः अमेरिका र हंगेरी बीचको विकल्पमा अमेरिकाले आफ्नै भूमिमा बैठक राख्ने निर्णय गर्‍यो। अलास्काको छनोटमा ऐतिहासिक पृष्ठभूमि पनि जोडिएको छ—यो भूभाग १८६७ मा अमेरिका रुसबाट खरिद गरिएको थियो। पर्यटकको भीडबीच पनि सुरक्षा र सुविधा दुवैका हिसाबले एन्करेजस्थित संयुक्त सैनिक अड्डा मात्र उपयुक्त ठहरियो।

यसरी, दुबईको चाहना, युरोपको कानुनी जोखिम, अमेरिकी रणनीति, र अलास्काको प्रतीकात्मकता—यी सबै कारणले गर्दा ट्रम्प–पुटिन शिखर बैठकको मञ्च अन्ततः अलास्का बनेको हो।