एनपीएलमा क्रिकेटसँगै आकर्षण बन्दै आठ टोलीका मस्कट, कसको प्रतीक के ?

काठमाडौं । कीर्तिपुरस्थित त्रिभुवन विश्वविद्यालय अन्तर्राष्ट्रिय क्रिकेट मैदानमा यतिबेला क्रिकेटको रोमाञ्च मात्र छैन, आठवटै टोलीका मस्कट (प्रतीक पात्र) पनि दर्शकको आकर्षणको केन्द्र बनेका छन् ।

मैदानमा दर्शकले खेलाडीको प्रहार र प्रदर्शनप्रति मात्रै ‘वाहवाही’ गर्दैनन् बरु मैदान भित्र र वाहिर घुमिरहने मस्कट हेरेर पनि आनन्द लिने गर्दछन् ।

मैदानमा खेलाडीको प्रदर्शन, चौका–छक्का र समर्थकको हुटिङसँगै विभिन्न जनावर तथा पौराणिक पात्रको स्वरूपमा तयार गरिएका मस्कटले नेपाल प्रिमियर लिग (एनपीएल)को माहोललाई थप उत्साहपूर्ण बनाएका छन् ।

एनपीएलमा सहभागी आठवटै फ्रेन्चाइज टोलीले आफ्नो क्षेत्रको भौगोलिक, सांस्कृतिक तथा प्राकृतिक पहिचान झल्किने मस्कट छनोट गरेका छन् ।

यी मस्कट टोलीको पहिचानका रूपमा मात्र सीमित छैनन्, समर्थकसँग जोडिने र मैदानमा मनोरञ्जन थप्ने माध्यमसमेत बनेका छन् ।

कसैले हिमाली याकलाई आफ्नो प्रतीक बनाएको छ भने कसैले एकसिंगे गैँडा, बाघ, हात्ती र सिंहलाई मस्कटका रूपमा प्रस्तुत गरेको छ । त्यस्तै, पौराणिक पात्र गरुड र हिमाली लोककथाको यतीले पनि एनपीएलमा छुट्टै पहिचान बनाएका छन् ।

यी मस्कटले क्रिकेट मैदानमा गीतको तालमा नाच्ने, दर्शकलाई हँसाउने र समर्थकसँग रमाइलो गर्ने कामसमेत गरिरहेका छन् ।

खेलको तनावपूर्ण क्षणमा उनीहरूको गतिविधिले दर्शकलाई मनोरञ्जन प्रदान गर्नुका साथै मैदानको माहोललाई थप जीवन्त बनाएको छ । विशेषगरी बालबालिका तथा परिवारसहित खेल हेर्न आउने दर्शकका लागि मस्कट अर्को आकर्षण बनेका छन् ।

आठ टोली, आठ फरक मस्कट

१. जनकपुर बोल्ट्स ‘बौवा’ (सेतो हात्ती)

जनकपुर बोल्ट्सको मस्कट सेतो हात्ती हो, जसको नाम ‘बौवा’ राखिएको छ । मैथिली भाषामा बौवा शब्द छोरालाई मायाले सम्बोधन गर्दा प्रयोग गरिन्छ । यसले मधेशको भाषा, संस्कृति र स्थानीय पहिचानलाई प्रतिनिधित्व गर्छ ।

२. काठमाडौं गोर्खाज ‘दादा’ (यती)

काठमाडौं गोर्खाजको मस्कट हिमाली लोककथामा वर्णन गरिने यती हो । यसको नाम ‘दादा’ राखिएको छ, जसको अर्थ दाजु हुन्छ । संरक्षक र मार्गदर्शकको प्रतीकका रूपमा यसलाई प्रस्तुत गरिएको छ ।

३. चितवन राइनोज – ‘मिस्टर गैँडा’

चितवन राइनोजको मस्कट एकसिंगे गैँडा हो । ‘मिस्टर गैँडा’ नाम दिइएको यो मस्कट चितवन राष्ट्रिय निकुञ्जको प्रमुख वन्यजन्तु र चितवनको प्राकृतिक पहिचानसँग जोडिएको छ ।

४. सुदूरपश्चिम रोयल्स – ‘बड्डौ’ (बाघ)

सुदूरपश्चिम रोयल्सको मस्कट बाघ हो । यसको नाम ‘बड्डौ’ राखिएको छ, जुन डोटेली भाषासँग सम्बन्धित छ । बाघले सुदूरपश्चिमको प्राकृतिक सम्पदा, क्षेत्रीय गौरव र पहिचान झल्काउँछ ।

 ५. विराटनगर किंग्स – ‘पूर्वेली राजा’ (अर्ना)

विराटनगर किंग्सको मस्कट अर्ना अर्थात् जंगली भैंसी हो । ‘पूर्वेली राजा’ नाम दिइएको यस मस्कटले पूर्वी नेपालको पहिचान र कोशी क्षेत्रको प्राकृतिक सम्पदालाई प्रतिनिधित्व गर्छ । यसलाई शक्ति र सहनशीलताको प्रतीकका रूपमा प्रस्तुत गरिएको छ ।

६. कर्णाली याक्स – ‘मिस्टर याक’

कर्णाली याक्सको मस्कट हिमाली क्षेत्रमा पाइने याक हो । ‘मिस्टर याक’ नाम दिइएको यसले कठिन भौगोलिक तथा मौसमी परिस्थितिमा पनि अनुकूलन गर्न सक्ने क्षमता, शक्ति र सहनशीलताको प्रतिनिधित्व गर्छ ।

७. पोखरा एभेन्जर्स – ‘गरुड’

पोखरा एभेन्जर्सको मस्कट पौराणिक पात्र गरुड हो । हिन्दू धर्मशास्त्रमा भगवान् विष्णुको वाहनका रूपमा वर्णन गरिने गरुडलाई शक्ति, साहस र तीव्रताको प्रतीकका रूपमा लिइन्छ । यसले टोलीलाई छुट्टै सांस्कृतिक पहिचान दिएको छ ।

८. लुम्बिनी लायन्स – ‘सिंह राजा’ (सिंह)

लुम्बिनी लायन्सको मस्कट सिंह हो । ‘सिंह राजा’ नाम दिइएको यसले साहस, शक्ति र नेतृत्वको प्रतीकात्मक अर्थ बोकेको छ । टोलीको नाम र मस्कटबीच पनि प्रत्यक्ष सम्बन्ध देखिन्छ ।

टोलीभन्दा फरक एनपीएलको साझा मस्कट ‘जीत’ आठवटा फ्रेन्चाइज टोलीका आ–आफ्नै मस्कट भए पनि एनपीएलको साझा मस्कट भने हिउँ चितुवा हो । यसलाई ‘जीत’ नाम दिइएको छ । नेपाली भाषामा जीतको अर्थ विजय हो । यसले समग्र प्रतियोगिताको प्रतिनिधित्व गर्छ ।

यसरी एनपीएलका आठवटै मस्कटले नेपालको भौगोलिक विविधता, वन्यजन्तु, भाषा, संस्कृति र पौराणिक परम्परालाई क्रिकेटसँग जोड्ने प्रयास गरेका छन् । मैदानमा खेलाडीले उपाधिका लागि प्रतिस्पर्धा गरिरहँदा यी मस्कटले दर्शकलाई मनोरञ्जन दिनुका साथै आफ्नो क्षेत्रको पहिचानसमेत झल्काइरहेका छन् ।