१७२ वर्षको इतिहासमा पहिलो पटक ‘दरबार’ मा महिला प्रधानाध्यापक: को हुन् यी साहसी प्रधानाध्यापक?

काठमाडौँ — नेपालको राजनीतिक इतिहासमा सुशीला कार्की पहिलो महिला प्रधानमन्त्री बनेर विश्वकै ध्यान खिचिरहँदा, शैक्षिक क्षेत्रमा पनि एउटा यस्तो मौन क्रान्ति भएको छ जसले १७ दशक लामो पुरुष वर्चस्वलाई तोडिदिएको छ। नेपालकै जेठो विद्यालय दरबार हाइ स्कुल (भानु माध्यमिक विद्यालय) ले स्थापनाको १७२ वर्षपछि पहिलो पटक महिला नेतृत्व (प्रधानाध्यापक) पाएको छ।

शारदा कुमारी पौडेल: इतिहास रच्ने साहसी यात्रा
२०८२ मङ्सिर ४ गते शारदा कुमारी पौडेलले दरबार हाइ स्कुलको बागडोर सम्हालेपछि यो ऐतिहासिक मोड आएको हो। तीन जना प्रतिस्पर्धीसँगको खुला भिडन्तमा उनी एक्ली महिला उम्मेदवार थिइन्। आफ्नै दक्षता र आत्मविश्वासले उनले यो ‘शिरोमणि’ पद हात पारिन्।

“पहिलेको सामाजिक संरचनाले महिलालाई घरभित्रै सीमित राख्यो, जसका कारण नेतृत्व तहमा पुग्न १७२ वर्ष कुर्नुपर्यो,” पौडेलले अनुभव सुनाइन्।

७१ विद्यार्थीबाट १०९५ को छलाङ: एउटा ‘जादुई’ पुनरागमन
२०७६ मा पौडेल सहायक प्रअ नियुक्त हुँदा विद्यालयको अवस्था नाजुक थियो— जम्मा ७१ जना विद्यार्थी मात्रै थिए। तर कोभिड-१९ को समयमा कार्यवाहक प्रअको जिम्मेवारी पाएपछि उनले विद्यालयको मुहारै फेरिदिइन्। उनकै नेतृत्वमा:

नेपालकै पहिलो सरकारी रोबोटिक्स ल्याब: सार्वजनिक विद्यालयमा रोबोटिक्स पढाउने सुरुवात भयो।

प्रविधिमा क्रान्ति: स्मार्ट बोर्ड र भर्चुअल कक्षामार्फत आधुनिक शिक्षण पद्धति लागू गरियो।

निजी विद्यालयलाई चुनौती: निजीमा पढिरहेका विद्यार्थीहरू अहिले दरबार हाइ स्कुलमा नाम लेखाउन लाइन लाग्ने स्थिति बनेको छ। हाल यहाँ १०९५ विद्यार्थी अध्ययनरत छन्।

‘टिचर्स बैंक’ जस्तो नवीन अवधारणा
शिक्षक अभाव टार्न पौडेलले ‘टिचर्स बैंक’ नामक नयाँ योजना सुरु गरेकी छिन्। कुनै शिक्षक बिदामा बस्दा कक्षा खाली नहोस् भनेर वैकल्पिक शिक्षकहरूको सूची तयार पारिएको छ, जसले गर्दा पढाइमा कुनै बाधा पर्दैन।

चुनौतीको पहाड र आगामी लक्ष्य
एउटै भवनमा संस्कृत मावि र दरबार हाइ स्कुल गरी झण्डै २ हजार विद्यार्थी अटाउनुपर्ने बाध्यता पौडेलका लागि मुख्य चुनौती हो। भीडकै कारण टिफिन ब्रेक समेत फरक-फरक समयमा गराउनुपर्ने अवस्था छ।

४ वर्षे कार्यकालका ५ मुख्य एजेन्डा: १. प्रविधि र सफ्टवेयरमा विद्यार्थीको पकड बलियो बनाउने। २. थप ऐच्छिक विषयहरूको व्यवस्था गर्ने। ३. खेलकुद र अतिरिक्त क्रियाकलापमा जोड दिने। ४. वक्तृत्वकला र व्यक्तित्व विकासका कार्यक्रम सञ्चालन गर्ने। ५. रोबोटिक्स ल्याबलाई अन्तर्राष्ट्रिय स्तरको बनाउने।