जेनजी आन्दोलनपछि एमालेमा ठूलो धक्का : गणेश तिमिल्सिना महाधिवेशनमै पाखा !

२५ मंसिर, पोखरा । जेनजी आन्दोलनपछि नेतृत्व परिवर्तनको बहस उग्रिएसँगै नेकपा एमालेभित्र रूपान्तरणको एजेन्डा झनै जटिल बन्दै गएको छ। यही वातावरणबीच पार्टीले मंसिर २७ गतेदेखि भक्तपुरको सल्लाघारीस्थित तीनकुनेमा ११औँ महाधिवेशन बोलाएको छ।
अध्यक्ष केपी शर्मा ओली फेरि नेतृत्व सम्हाल्न खोजिरहेका बेला पूर्वराष्ट्रपति विद्यादेवी भण्डारीको समर्थनमा वरिष्ठ उपाध्यक्ष ईश्वर पोखरेलले ओलीलाई रोक्दै नेतृत्व लिने प्रयास गरिरहेका छन्।

यस्तै, विभिन्न तहका नेता–कार्यकर्ता महाधिवेशन तयारीमा व्यस्त हुँदा राष्ट्रिय सभाका पूर्वअध्यक्ष गणेश तिमिल्सिना भने सार्वजनिक रूपमा कतै सक्रिय देखिँदैनन्। पर्वत तथा गण्डकी प्रदेश दुवै स्थानबाट उनको नाम महाधिवेशन प्रतिनिधिको सूचीमा समेत देखिएको छैन।

तिमिल्सिनाको वर्तमान स्थिति
राजनीतिमा सक्रिय भूमिकासहित महाधिवेशनमा सहभागी हुन चाहेको बताउने तिमिल्सिनाले अहिले भने आफू प्रतिनिधि बन्न नपाएर “जाडोमा आगो तापेर बसिरहेको” व्यंग्यात्मक प्रतिक्रिया दिएका छन्।
उनी केन्द्रिय संरचनामा नरहेकाले निर्वाचन क्षेत्र, जिल्ला वा प्रदेशबाट छानिनुपर्ने थियो, वा मनोनयनमार्फत प्रवेश गर्नुपर्ने थियो—तर दुवै विकल्प खुल्न सकेन।

पर्वत जिल्ला कमिटीले मनोनयन दर्ता नगर्नेहरूलाई प्रतिनिधिमा नराख्ने निर्णय गरेको थियो। राष्ट्रिय सभा अध्यक्षसम्म भइसकेका तिमिल्सिना मतदानमा गएर प्रतिस्पर्धा गर्न इच्छुक थिएनन्, उता एमालेको संसदीय राजनीतिमा प्रभाव बढाएका पदम गिरी समूहले समेत तिमिल्सिनालाई उठ्न नदिने रणनीति बनाएको देखियो।

पर्वतको सत्तासन्तुलन र गुटबन्दी
२०७४ को निर्वाचनबाट प्रतिनिधिसभामा प्रवेश गरेका गिरीले पार्टीमा आफ्नो पकड बलियो बनाउँदै आएका छन्। एमाले पोलिटब्युरो सदस्य तिमिल्सिनालाई ओलीले राष्ट्रिय सभा अध्यक्ष बनाउने निर्णयपछि पर्वतमा गिरी समूहको प्रभाव झनै बढेको थियो।
यस्तो पृष्ठभूमिमा पर्वत एमालेभित्र तिमिल्सिना–गिरीबीचको शक्ति प्रतिस्पर्धा चर्किइरहेको नेताहरू बताउँछन्।

गण्डकी प्रदेशमै उपमहासचिव पृथ्वीसुब्बा गुरुङ र महासचिव शंकर पोखरेल निकट समुहबीचको तानातान पनि पर्वतमा स्पष्ट देखियो—तिमिल्सिना पृथ्वीसुब्बातिर, गिरी भने खगराज अधिकारी समूहतिर उभिए।
यसले महाधिवेशन प्रतिनिधि छनोटमा सीधा प्रभाव पारेको मानिन्छ।

तिमिल्सिनाको राजनीतिक यात्रा
राष्ट्रिय सभाको ६ वर्षे कार्यकाल (२०८० फागुन) सकाएर फर्किएका तिमिल्सिना पुनः सक्रिय राजनीतिमा होमिने तयारीमा थिए। तर पार्टीभित्र भूमिकाविहीन अवस्थामा फर्किनु र संगठनात्मक संस्कृतिमा निश्चित जिम्मेवारी नभई अग्रभूमिमा आउन नसक्ने परिस्थिति—यी सबैले उनलाई पछाडि पारेको देखिन्छ।

पर्वतमा संगठन निर्माणमा ठूलो योगदान दिँदै आएको तिमिल्सिना र पूर्वमन्त्री विकास लम्साल दुवैलाई प्रतिनिधि बन्न नदिएपछि गिरी समूहले आफ्नो पकड झनै मजबुत बनाएको विश्लेषण गण्डकीका नेताहरू गर्छन्।

ओली–तिमिल्सिना सम्बन्ध
४ वर्ष जेलजीवन सँगै बिताएका तिमिल्सिना एक समय ओलीका घनिष्ठ मानिन्थे।
विद्यार्थी राजनीतिबाट सुरुवात गरेका उनी २०४१ मा पृथ्वीनारायण क्याम्पस स्ववियु सभापति बने।
०४२ को बमकाण्डपछि ४ वर्ष जेल परेका तिमिल्सिनाको ओलीसँग नजिक सम्बन्ध त्यहीँबाट विस्तार भएको हो।

एमालेको धौलागिरि इन्चार्जदेखि वैकल्पिक केन्द्रिय सदस्य, केन्द्रिय सल्लाहकार, केन्द्रिय सदस्य हुँदै राष्ट्रिय सभा अध्यक्षसम्मको उनको राजनीतिक यात्रा उल्लेखनीय थियो।
तर अहिले भने आफ्नो जिल्ला संगठनमै राजनीतिक शक्ति–खेलबीच उनी महाधिवेशन प्रतिनिधिमा समेत स्थान पाउन संघर्षरत देखिन्छन्।