चालु आर्थिक वर्षको पहिलो ११ महिनामा संघीय सरकारको आम्दानी र खर्चमा केही सुधार देखिए पनि सरकारले राखेको लक्ष्य र वास्तविक प्राप्तिमा ठूलो अन्तर देखिएको छ।
महालेखा नियन्त्रकको कार्यालयका अनुसार, चालु आर्थिक वर्षको साउनदेखि जेठसम्म सरकारको कुल आम्दानी ११ प्रतिशतले वृद्धि भई १० खर्ब ४४ अर्ब रुपैयाँ पुगेको छ। अघिल्लो वर्ष यसै अवधिमा नौ खर्ब ४४ अर्ब रुपैयाँ आम्दानी भएको थियो।
त्यस्तै, सोही अवधिमा सरकारको खर्च १२ खर्ब ८३ अर्ब रुपैयाँ पुगेको छ, जुन अघिल्लो वर्षको तुलनामा ९ प्रतिशतले बढी हो।
सरकारले यस वर्ष राजस्व संकलन १४ खर्ब १९ अर्ब रुपैयाँ र अनुदानबाट ५२ अर्ब रुपैयाँ प्राप्त गर्ने लक्ष्य राखेको थियो। तर ११ महिनासम्ममा राजस्व संकलन लक्ष्यभन्दा करिब २९ प्रतिशत र अनुदान ६७ प्रतिशतले कम देखिएको छ।
कर राजस्व ११ प्रतिशतले वृद्धि भई ९ खर्ब १८ अर्ब रुपैयाँ पुगेको छ। गैरकर राजस्व पनि १४ अर्बले बढेर ९८ अर्ब पुगेको छ। तर, अन्य प्राप्तिको हिस्सा भने उल्लेखनीय रूपले घटेको छ—अघिल्लो वर्ष २२ अर्ब ६५ करोडको तुलनामा यो वर्ष ११ अर्ब ५८ करोडमा सीमित छ।
विदेशी अनुदानमा भने उल्लेखनीय सुधार देखिएको छ। अघिल्लो वर्ष ११ महिनामा प्राप्त भएको दुई अर्ब ७५ करोडको तुलनामा अहिले १७ अर्ब नौ करोड रुपैयाँ अनुदान प्राप्त भएको छ।
खर्चको पक्षमा, चालु खर्च (प्रशासन, तलब, अनुदान, ऋण ब्याज) ८ खर्ब ५१ अर्ब रुपैयाँ पुगेको छ भने पुँजीगत खर्च ८ अर्बले बढेर एक खर्ब ४३ अर्ब पुगेको छ। यद्यपि पुँजीगत खर्चको अधिकांश हिस्सा अघिल्लो वर्षको भुक्तानी हो।
वित्तीय व्यवस्थापन खर्च भने २९ प्रतिशतले वृद्धि भई दुई खर्ब ८८ अर्ब रुपैयाँ पुगेको छ।
समग्रमा, सरकारको आम्दानी र खर्चमा सामान्य वृद्धि देखिए पनि करयोग्य आयमा खासै सुधार नआएकाले लक्ष्यअनुसारको राजस्व संकलन हुन सकेको छैन।
