वैज्ञानिक समाजवादको नयाँ कार्यक्रम आवश्यक छ : झलनाथ खनाल

काठमाडौं । नेपाली कम्युनिष्ट आन्दोलनलाई समाजवादी क्रान्तिको नयाँ चरणअनुसार अघि बढाउन अब ‘नेपाली विशेषताको वैज्ञानिक समाजवादी कार्यक्रम’ आवश्यक रहेको नेपाली कम्युनिष्ट पार्टीका सम्मानित नेता झलनाथ खनालले बताएका छन् ।

सोमबार कम्युनिष्ट आन्दोलनका संस्थापक नेता पुष्पलाल श्रेष्ठको १०२औँ जन्मजयन्तीका अवसरमा आयोजित पुस्तक विमोचन कार्यक्रममा बोल्दै उनले अहिले पनि नयाँ जनवादी क्रान्तिकै कार्यक्रम बोकेर समाजवादी क्रान्ति सम्पन्न गर्न नसकिने बताए ।

खनालले समय, समाजको प्रधान अन्तर्विरोध, क्रान्तिका मित्र–शत्रु तथा अन्तर्राष्ट्रिय परिस्थिति सबै परिवर्तन भइसकेकाले कम्युनिष्ट आन्दोलनले पनि नयाँ कार्यदिशा तय गर्नुपर्ने आवश्यकता औँल्याए ।

उनले भने, ‘एउटा पार्टीको रूपमा यो पार्टीलाई विकसित नगरिकन हामीले समाजवादी क्रान्तिलाई पूरा गर्न कठिन छ । अबको अवस्थामा समाजवादी क्रान्तिको युग सुरु भएको छ । त्यसैले अबको क्रान्तिको कार्यक्रम के हो भन्ने बहस अगाडि सार्न अत्यावश्यक छ । त्यो बहस भनेको अबको क्रान्तिको कार्यक्रम के हो । नयाँ जनवादी क्रान्तिकै कालका कार्यक्रमहरू लिएर अबको क्रान्तिलाई पूरा गर्न सक्छौँ ? बिल्कुल सकेनौँ । समय बदलिइसकेको छ । क्रान्तिको स्वरूप बदलिएको छ । समाजको प्रधान अन्तर्विरोध बदलिएको छ । क्रान्तिका शत्रु र मित्रहरू बदलिइसकेका छन् । अन्तर्राष्ट्रिय परिस्थितिमा पनि ठूलै परिवर्तनहरू आइरहेका छन्। यस्तो परिप्रेक्ष्यमा अब हामीले नयाँ शिराबाट हामीले समाजवादी क्रान्ति र रूपान्तरणको कार्यक्रमलाई अगाडि सार्नु आवश्यक भएको छ। र त्यो वैज्ञानिक समाजवादको कार्यक्रम हो।’

उनका अनुसार आफूले लेखेको ‘वैज्ञानिक समाजवाद कि बहुदलीय जनवाद’ पुस्तकले यही वैचारिक बहसलाई प्रतिनिधित्व गरेको छ । अब नेपालका कम्युनिष्ट शक्तिहरू एक ठाउँमा उभिएर वैज्ञानिक समाजवादको साझा कार्यक्रम घोषणा गर्नुपर्ने समय आएको उनको भनाइ थियो ।

खनालले माक्र्सवादी द्वन्द्वात्मक भौतिकवादको सिद्धान्तअनुसार संसारमा कुनै पनि वस्तु वा संस्थाको उत्पत्ति र अन्त्य हुने बताए। यही नियम राजनीतिक दलहरूमा पनि लागू हुने उनको तर्क थियो ।

उनले आदिम साम्यवाद, दासप्रथा र सामन्ती व्यवस्थामा आधुनिक अर्थमा राजनीतिक दलको अस्तित्व नभएको उल्लेख गर्दै पुँजीवादको विकाससँगै पुँजीपति र श्रमिक वर्गका पार्टीहरूको जन्म भएको बताए।

खनालले कम्युनिष्ट पार्टीका तीन ऐतिहासिक जिम्मेवारी रहेको उल्लेख गर्दै पहिलो जनवादी क्रान्ति सम्पन्न गर्ने, दोस्रो समाजवादी क्रान्ति सम्पन्न गर्ने र तेस्रो समाजवाद निर्माण गर्दै समाजलाई साम्यवादसम्म पु¥याउने कार्य भएको बताए। यी जिम्मेवारी पूरा भएपछि कम्युनिष्ट पार्टीको पनि आवश्यकता समाप्त हुने उनको धारणा थियो।

खनालले अहिलेको पुँजीवादी व्यवस्थाले भ्रष्टाचार, शोषण, अन्याय र अत्याचारजस्ता समस्या समाधान गर्न नसक्ने दाबी गरे।