नौ दिनपछि खुल्यो जाजरकोट–डोल्पा सडक, अधुरो पुल र बाढीको जोखिम अझै उस्तै

जाजरकोट । जाजरकोटको नलगाड नगरपालिका–१० र ११ को सीमाक्षेत्र ताक्सुगाडमा आएको बाढीले बगाएको भेरी करिडोर सडक नौ दिनपछि पुनः सञ्चालनमा आएको छ । बाढीले सडकसँगै पुल र चारवटा घर बगाएपछि पूर्ण रूपमा अवरुद्ध भएको जाजरकोट–डोल्पा सडकखण्ड नलगाड नगरपालिकाको समन्वयमा भेरी करिडोर सडक आयोजनाले मर्मत गरेपछि यातायात पुनः सञ्चालनमा आएको हो ।

सडक खुलेसँगै जाजरकोटबाट डोल्पाको त्रिपुराकोट, छलगाडलगायतका क्षेत्रमा जाने सवारीसाधन सञ्चालनमा आएका छन् । तर, ताक्सुगाडमा पानीको बहाव बढ्नेबित्तिकै सडक फेरि अवरुद्ध हुन सक्ने जोखिम भने अझै कायमै रहेको स्थानीयको भनाइ छ ।

ताक्सुगाड खोलामा आएको बाढीले सडक संरचनामा ठूलो क्षति पु¥याउनुका साथै पुल बगाएको थियो । चारवटा घरसमेत बग्दा स्थानीय विस्थापित भएका थिए । सडक अवरुद्ध भएपछि जाजरकोटबाट डोल्पातर्फ जाने सम्पूर्ण यातायात सेवा ठप्प बनेको थियो । यात्रु, स्थानीय बासिन्दा तथा दैनिक उपभोग्य सामग्री बोकेका सवारीसाधन बीच बाटोमै रोकिएका थिए । डोल्पातर्फ खाद्यान्न, औषधि र अन्य अत्यावश्यक सामग्रीको ढुवानीसमेत प्रभावित भएको थियो ।

बाढीपछि नलगाड नगरपालिकाले भेरी करिडोर सडक आयोजनासँग समन्वय गरेर तत्काल सडक मर्मतको काम अघि बढाएको थियो । अस्थायी रूपमा सडक सञ्चालनयोग्य बनाएपछि नौ दिनपछि यातायात पुनः सञ्चालनमा आएको हो ।

नलगाड–१२ का स्थानीय तेजबहादुर विकका अनुसार लामो समयसम्म सडक बन्द हुँदा यात्रु र स्थानीयले ठूलो सास्ती खेप्नुपरेको थियो । सडक खुलेपछि तत्काल राहत मिलेको भए पनि जोखिम पूर्ण रूपमा हटेको छैन ।

ताक्सुगाडको बाढीले सडक र पुल मात्रै होइन, रोली ज्यूलामा निर्माण गरिएको सिँचाइ नहरसमेत क्षतिग्रस्त बनाएको छ । नहर बग्दा स्थानीय किसानको सिँचाइ व्यवस्था प्रभावित भएको छ । नगरप्रमुख डम्बर रावतका अनुसार नहर पुनर्निर्माणका लागि लागत अनुमान तयार पारिएको छ । प्रदेश सरकारअन्तर्गत खानेपानी, सिँचाइ तथा ऊर्जा विकास कार्यालयमार्फत पुनर्निर्माण गर्ने तयारी भइरहेको उनले जानकारी दिए ।

उनका अनुसार बाढीले क्षति पु¥याएका संरचनाको अस्थायी मर्मतले मात्रै समस्या समाधान नहुने भएकाले दीर्घकालीन रूपमा सुरक्षित संरचना निर्माण आवश्यक छ । वर्षायाममा खोलाको बहाव बढ्ने भएकाले भविष्यमा यस्ता क्षति दोहोरिन नदिन बलिया संरचना निर्माण गर्नुपर्ने उनको भनाइ छ ।

फेरि सडक अबरुद्ध हुने खतरा

सडक सञ्चालनमा आए पनि ताक्सुगाड क्षेत्रमा अवस्था अझै संवेदनशील छ । माथिल्लो क्षेत्रमा वर्षा परेपछि खोलामा अचानक पानीको बहाव बढ्ने भएकाले सवारी आवागमन फेरि अवरुद्ध हुने जोखिम रहेको स्थानीय बताउँछन् ।

भेरी करिडोरअन्तर्गत पर्ने विभिन्न खोलामा वर्षायाममा पानीको बहाव बढ्दा हरेक वर्ष यातायात प्रभावित हुने गरेको छ । धेरै स्थानमा स्थायी पुल र कल्भर्ट नहुँदा सवारीसाधनले जोखिम मोलेर आवतजावत गर्नुपर्ने अवस्था रहेको छ ।

भेरी करिडोरले जाजरकोटलाई डोल्पासँग सडकमार्फत जोडेको भए पनि केही महत्वपूर्ण स्थानमा पुल निर्माण नहुँदा वर्षायाममा नियमित यातायात सञ्चालन हुन सकेको छैन । विशेषगरी छलगाडमा स्थायी पुल अभावका कारण डोल्पाको सदरमुकाम दुनैसम्म सवारी नियमित रूपमा पुग्न सक्दैनन् । खोलामा पानी बढेपछि सवारी रोकिन्छन् र यात्रुहरूले पैदल खोला पार गर्नुपर्ने अवस्था आउने गरेको छ ।

स्थानीयका अनुसार यसले दैनिक जीवन मात्र होइन, खाद्यान्न, निर्माण सामग्री र औषधिको आपूर्तिमा पनि प्रत्यक्ष असर पारिरहेको छ । भेरी करिडोरका महत्वपूर्ण पाँच पुल निर्माणको जिम्मा क्याराभान हिराचन जेभीले २०७७ माघ २ गते पाएको थियो । कम्पनीले नलगाड र झुर्मेखोलाको पक्की पुल निर्माणका लागि १८ करोड ४३ लाख ४३ हजार रुपैयाँको ठेक्का लिएको थियो ।

त्यस्तै त्रात्रखोला, मैदेखोला र ताक्सुगाड चौखाको पुल निर्माणका लागि १३ करोड ५४ लाख रुपैयाँको अर्को ठेक्का पनि सोही कम्पनीले पाएको थियो । यी पुलहरू भेरी करिडोरका रणनीतिक संरचना मानिए पनि हालसम्म निर्माण सम्पन्न हुन सकेको छैन । स्थानीयले अधुरा पुलकै कारण वर्षायाममा पटक–पटक सडक अवरुद्ध हुने समस्या दोहोरिएको बताएका छन् ।

जाजरकोटदेखि डोल्पासम्म फैलिएको भेरी करिडोर सडकको लम्बाइ करिब ११८ किलोमिटर रहेको छ । यस सडकले जाजरकोटसँगै डोल्पाका विभिन्न स्थानीय तहलाई सडक सञ्जालमा जोड्ने काम गरेको छ । सडक निर्माणसँगै यातायात पहुँचमा सुधार भए पनि बाढीपहिरो, पुल अभाव र कमजोर संरचनाका कारण वर्षायाममा नियमित सञ्चालन अझै चुनौतीपूर्ण बनेको छ ।

ताक्सुगाडको सडक खुलेपछि तत्काल यातायात सञ्चालनमा सहजता आएको भए पनि बाढीले क्षति पु¥याएका पुल, नहर र सडक संरचनाको स्थायी समाधान नगरेसम्म यो सडकखण्डमा वर्षायामको समस्या दोहोरिने जोखिम कायमै रहने देखिएको छ । स्थानीयले संघ, प्रदेश र स्थानीय सरकार मिलेर जोखिमयुक्त स्थानमा स्थायी पुल तथा सुरक्षित सडक संरचना निर्माण गर्नुपर्ने माग दोहो¥याएका छन् ।